۳۰۰ هزار سنگ فضایی کشف نشده در قطب جنوب

خبرگزاری ایسنا

به گزارش ایسنا و به نقل از اسپیس، یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که یک برنامه هوش مصنوعی تخمین زده است که ممکن است صدها هزار شهاب سنگ کشف نشده در زمین‌های یخ زده قطب جنوب وجود داشته باشد. این برنامه همچنین محتمل‌ترین مکان‌ها برای کشف این سنگ‌های فضایی را نشان می‌دهد.

“جنوبگان”(Antarctica) قاره‌ای در قطب جنوب زمین است. این قاره سردترین جای زمین است و کمابیش همه سطح آن با یخ پوشیده شده‌ است. جنوبگان پنجمین قاره بزرگ زمین پس از آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است، ولی با این وجود کمترین جمعیت را میان همه قاره‌ها دارد. همچنین بلندترین میانگین بلندی، کمترین میانگین رطوبت و پایین‌ترین میانگین دما در میان همه قاره‌های جهان به این قاره تعلق دارد. بالغ بر ۸۰ درصد از ذخایر آب شیرین کره زمین در جنوبگان قرار دارد. در این قاره، نزدیک به ۳۰ کشور نزدیک به ۷۰ پایگاه پژوهشی دارند که ۴۰ پایگاه سالانه یا همیشگی و ۳۰ پایگاه تابستانی هستند.

نزدیک به دو سوم شهاب سنگ‌های کشف شده روی زمین در جنوبگان یافت شده‌اند. طبیعت سرد و خشک این قاره یخ زده به حفظ این سنگ‌های فرازمینی کمک می‌کند و رنگ‌های تیره این سنگ‌ها، آنها را در برابر یخ و برف متمایز می‌کند. شهاب‌سنگ‌ها در اصل بخشی از اجرام سیاره‌ای بوده‌اند و سرنخ‌های ارزشمندی در مورد ماهیت، منشأ و تکامل منظومه شمسی و باقی کیهان به ما می‌دهند.

زمانی که شهاب‌سنگ‌ها در جنوبگان می‌افتند، معمولاً در مناطق پوشیده از برف که ۹۸ درصد از این قاره را در بر می‌گیرند، فرود می‌آیند. با گذشت زمان، برف در آنجا جمع می‌شود، فشرده می‌شود و به یخ تبدیل می‌شود و این سنگ‌های فضایی را در لایه‌های یخی که به سمت حاشیه‌های قاره رانده می‌شوند، جاسازی می‌کند.

اغلب شهاب‌سنگ‌های جنوبگان که در یخ به دام افتاده‌اند به اقیانوس راه پیدا می‌کنند. با این حال، برخی از آنها روی سطح این صفحات یخی متمرکز می‌شوند، جایی که باد و عوامل دیگر می‌توانند به ایجاد یخی با رنگ لاجوردی مشهور به “یخ آبی” منجر شوند.

اگر نحوه جریان یخ‌های قطب جنوب و سایر ویژگی‌های آب و هوایی مطلوب باشد، شهاب سنگ‌ها می‌توانند در سطح یخ آبی باقی بمانند، جایی که محققان می‌توانند به راحتی آنها را در طول ماموریت‌های میدانی بازیابی کنند. تقریباً تمام شهاب‌سنگ‌های قطب جنوب که تا به امروز کشف شده‌اند از مناطق “یخ‌های آبی” کشف شده‌اند.

بسیاری از مناطق “یخ آبی” غنی از شهاب سنگ‌های امروزی با شانس و براساس تجربیات گذشته در مأموریت‌های پرهزینه شناسایی پیدا شده‌اند، اما حالا دانشمندان استراتژی جدیدی بر اساس هوش مصنوعی برای یافتن این شهاب‌سنگ‌ها یافته‌اند.

“ورونیکا تولنار” نویسنده ارشد این مطالعه و یخ‌شناس دانشگاه آزاد بروکسل در بلژیک گفت: ما مناطقی کشف‌ نشده و کاوش نشده با پتانسیل زیادی برای یافتن شهاب‌سنگ‌ها پیدا کرده‌ایم.

محققان در این مطالعه جدید با یک نرم افزار هوش مصنوعی، داده‌های ماهواره‌ای کل سطح جنوبگان را تجزیه و تحلیل کردند. هدف آنها شناسایی مناطقی بود که به احتمال زیاد شهاب‌سنگ‌های کشف‌ نشده در این قاره یخ‌زده را بر اساس شباهت‌هایشان با مناطقی که دانشمندان قبلاً سنگ‌های فضایی را در آنها کشف کرده بودند، شناسایی کنند. آنها بر روی داده‌های نوری، حرارتی و راداری، ویژگی‌های سطحی مانند دما، شیب و سرعت یخ تمرکز کردند.

این برنامه هوش مصنوعی نزدیک به ۸۳ درصد از مناطق غنی از شهاب‌سنگ را در جنوبگان را به دقت شناسایی کرد. در مجموع بیش از ۶۰۰ منطقه بالقوه غنی از شهاب سنگ در این قاره، از جمله بسیاری از مناطقی که در حال حاضر اکتشاف نشده‌اند، شناسایی شد که تعدادی از آنها به ایستگاه‌های تحقیقاتی موجود در جنوبگان نزدیک هستند.

“تولنار” می‌گوید: با بازدید از این مکان‌ها و استفاده از تکنیک‌های جدید مانند بررسی با پهپادها، در آستانه ورود به دوره جدیدی از ماموریت‌های بازیابی و کشف شهاب سنگ‌های قطب جنوب هستیم.

یافته‌های جدید نشان می‌دهد که بیش از ۴۵ هزار شهاب‌سنگ کشف‌ شده تا به امروز از قطب جنوب تنها ۵ تا ۱۳ درصد از کل شهاب‌سنگ‌های موجود در آن را تشکیل می‌دهند. “تولنار” گفت: محاسبات ما نشان می‌دهد که بیش از ۳۰۰ هزار شهاب سنگ هنوز در سطح این قاره یخی وجود دارند.

وی همچنین هشدار داد که با توجه به اینکه برنامه هوش مصنوعی آنها صد درصد دقیق نیست، محققان ممکن است گاهی به مکانی که نرم افزار، آن را امیدوارکننده می‌داند، مراجعه کنند و هیچ شهاب سنگی را کشف نکنند که با این حال، اگرچه ماموریت‌های ناموفق، ناامید کننده خواهند بود، اما امیدواریم که داده‌های آنها به اصلاح برنامه هوش مصنوعی و بهبود آن در آینده کمک کند.

جزئیات این یافته‌ها در مجله Science Advances منتشر شده است.

۳۰۰ هزار سنگ فضایی کشف نشده در قطب جنوب